KONWENT

ORGANIZACJI POLSKICH W NIEMCZECH

CHRZEŚCIJAŃSKIE CENTRUM KRZEWIENIA KULTURY, TRADYCJI I JEZYKA POLSKIEGO W NIEMCZECH T.z.,

KONGRES POLONII NIEMIECKIEJ T.z., POLSKA RADA W NIEMCZECH - ZRZESZENIE FEDERALNE T.z,

 Berlin, 15.06.2002 r.

WPan
Leszek Miller
Prezes Rady Ministrów

Aleje Ujazdowskie 1/3
00-583 Warszawa
Faks: 0048 22 6286846

Szanowny Panie Premierze,

w tych dniach przypada kolejna rocznica podpisania polsko-niemieckiego Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy.

Zdajemy sobie sprawę ze znaczenia tej rocznicy dla wszystkich organizacji polskich w Niemczech, która zamyka pewien okres funkcjonowania Traktatu i życia polskiej społeczności w Niemczech objętej jego literą.

 

Pomimo, że stosunki polsko – niemieckie charakteryzuje generalnie dobry klimat, oraz stały rozwój wymiany kulturalnej, naukowej, współpracy regionalnej i przygranicznej, to na tym tle niekorzystnie wypada ocena realizacji przez stronę niemiecką zapisów traktatowych, które odnoszą się do polskiej grupy etnicznej w Niemczech.

Fakt ten od wielu lat jest również zauważany przez władze rządowe Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Władysław Bartoszewski w odpowiedzi na Dezyderat nr 10, sejmowej Komisji ds. Łączności z Polakami za Granicą, zapewniał że:

Ministerstwo Spraw Zagranicznych – w kontaktach z władzami RFN – kontynuować będzie starania o rozwiązania problemów istotnych dla Polonii w Niemczech, takich jak stworzenie przejrzystego dotowania grupy polskiej, istotne zwiększenie poziomu dofinansowania działalności polonijnej, zamknięcie sprawy rozliczenia dotacji dla Polskiej Rady w Niemczech w sposób satysfakcjonujący jej obecne kierownictwo, wypracowanie mechanizmów partnerskiej współpracy władz miejscowych z Konwentem Organizacji Polskich w Niemczech jako reprezentanta Polonii, dalszy rozwój nauczania języka polskiego w szkołach publicznych oraz finansowanie na poziomie landów polonijnych szkół społecznych, udoskonalenie systemu koordynacji współpracy władz landowych z federalnymi w zakresie realizacji Traktatu z 1991 roku”.

 

Podobnego zdania była Sejmowa Komisja Łączności z Polakami za Granicą (III kadencji), która w dezyderacie nr 10 zwróciła się do Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, aby w swych rozmowach z władzami niemieckimi doprowadził do:

 

zagwarantowania warunków do nauki języka polskiego w różnych formach: zarówno w niemieckim systemie szkolnym, jak i w systemie pozaszkolnym;

zagwarantowania warunków do utrzymania tradycji i kultury polskiej, czego niezbędnym warunkiem są środki wspierające rozwój prasy, dostęp do radia i telewizji, funkcjonowania domów polskich, chórów, zespołów kulturalnych i polonijnych;

przedłożenia propozycji powołania fundacji wspieranej przez państwo niemieckie, umożliwiającej finansowanie oświaty i działalności kulturalnej Polaków w Niemczech.

 

Z postulatami tymi zbiega się Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie polityki Państwa Polskiego wobec Polonii i Polaków za Granicą, która za najważniejsze aspekty polityki Państwa Polskiego wobec Polonii i Polaków za granicą uznaje:

zapewnienie Polonii i Polakom za granicą praw mniejszości narodowej w krajach zamieszkania,

 

rozwijanie nauki języka polskiego i w języku polskim w miejscu zamieszkania Polaków za granicą, ze szczególnym uwzględnieniem krajów, w których przez długie lata nasi Rodacy nie mieli możliwości nauki języka ojczystego i kształcenia się w języku ojczystym, promowanie kultury i nauki polskiej, rozszerzanie oddziaływania polskiej prasy, radia i telewizji, a także polskojęzycznych, w tym polonijnych, środków przekazu informacji, wspieranie działalności gospodarczej, naukowej i twórczości artystycznej osób polskiego pochodzenia, pozyskiwanie Polonii i Polaków za granicą do wspierania polskich interesów narodowych, tworzenie sprzyjającego klimatu społecznego i zaplecza gospodarczego dla realizacji ustawy o repatriacji.

 

Przypomnijmy, że zapisy polsko – niemieckiego Traktatu „O dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy”, a w szczególności artykuły 20 – 22 gwarantują nam:

prawo do swobodnego wyrażania, zachowania i rozwijania swojej tożsamości etnicznej, kulturalnej, językowej i religijnej i ochronę tej tożsamości; to,
że umawiające się strony będą tworzyły warunki do wspierania tej tożsamości;

że umawiające się strony będą umożliwiać i ułatwiać podejmowanie działań na rzecz wspierania członków grup wymienionych w art. 20 ust. 1 lub ich organizacji;

że umawiające się strony będą realizowały prawa i obowiązki zgodnie ze standardami międzynarodowymi dotyczącymi mniejszości.

Aby zapisy te zostały spełnione, rząd Niemieckiej Republiki Federalnej powinien spełnić następujące postulaty:

zrównanie praw polskiej grupy etnicznej z prawami innych mniejszości i grup narodowościowych w Niemczech tak jak to przewidują międzynarodowe konwencje;

zagwarantowanie warunków do nauki języka polskiego w różnych formach w niemieckim systemie szkolnym, jak i w systemie pozaszkolnym;


zagwarantowanie warunków materialnych do utrzymywania tradycji i kultury polskiej, do rozwoju prasy, dostępu do radia i telewizji, funkcjonowania domów polskich, chórów, zespołów kulturalnych i organizacji polonijnych;

powołanie „Fundacji Polonii Niemieckiej” wspieranej przez państwo niemieckie, umożliwiającej finansowanie oświaty i działalności kulturalnej Polaków w Niemczech;

przyznanie dla Konwentu Organizacji Polskich w Niemczech pomocy instytucjonalnej;

powołanie przy urzędzie kanclerskim pełnomocnika ds. realizacji polsko-niemieckiego traktatu i do kontaktów z polskimi organizacjami, którego kompetencje byłyby znane i jasno określone.

Wierzymy w to, że polscy dyplomaci wykorzystają rocznicowe imprezy i spotkania również w celu poruszenia i rozwiązywania problemów istotnych dla Polonii niemieckiej, dlatego zwracamy się z gorącym apelem do Pana Premiera, żeby podczas zbliżających się Polsko-Niemieckich Konsultacji Międzyrządowych, jak również podczas rozmowy z Kanclerzem Niemiec Gerardem Schröderem przypomniał o nierozwiązanych do tej pory problemach niemieckiej Polonii.

Z wyrazami szacunku

Aleksander Zając

przewodniczący Konwentu